Muỗi ở Việt Nam: sốt xuất huyết, sốt rét và cách phòng
Ở Việt Nam muỗi có quanh năm, nguy cơ chính là sốt xuất huyết — năm 2026 số ca cao hơn bình thường. Muỗi đốt lúc nào, dùng thuốc chống muỗi gì, triệu chứng và khi nào đi khám, sốt rét ở Nha Trang, Đà Nẵng, vắc xin.
Trả lời ngắn: ở Việt Nam muỗi có quanh năm, nguy cơ chính là sốt xuất huyết. Bệnh do muỗi Aedes truyền, muỗi đốt ban ngày — nhiều nhất vào sáng sớm và chiều muộn. Ở Nha Trang, Đà Nẵng và TP.HCM không có sốt rét. Bài này dành cho khách nước ngoài: cách phòng đơn giản — thuốc chống muỗi có DEET, picaridin hoặc IR3535, quần áo kín, máy lạnh hoặc lưới chống muỗi ở cửa sổ. Sốt cao sau khi bị muỗi đốt thì đi khám; đau bụng dữ dội, nôn liên tục hoặc chảy máu — vào viện ngay.
Ở Việt Nam có sốt xuất huyết không?
Có, quanh năm — theo CDC Mỹ (cập nhật 10/11/2026) và TravelHealthPro của Anh. Năm 2026 số ca cao hơn hẳn: 5 tháng đầu năm hơn 50.000 ca, gấp 2,5 lần cùng kỳ (Tuổi Trẻ và SGGP, 11/6/2026). Các bác sĩ cho biết dịch những năm gần đây không còn theo mùa như trước: cuối năm 2025 số ca không giảm như mọi năm. Ở Khánh Hòa, đến đầu tháng 9/2025 có hơn 5.900 ca và 2 ca tử vong, ổ dịch có cả ở Nha Trang (Tuổi Trẻ và SGGP, 12/9/2025).
Muỗi truyền sốt xuất huyết đốt lúc nào?
Ban ngày. Sốt xuất huyết do muỗi Aedes truyền, theo WHO chúng hoạt động ban ngày; CDC lưu ý thêm là đốt nhiều nhất vào sáng sớm và chiều muộn. Vì vậy ban ngày cũng cần bôi thuốc chống muỗi — ở quán cà phê, khi đi dạo, gần nước. Muỗi nhiều nhất ở thành phố và vùng ven (TravelHealthPro).
Phòng muỗi ở Việt Nam thế nào?
| Gì | Thế nào | Nguồn |
|---|---|---|
| Thuốc chống muỗi | có DEET, picaridin (icaridin) hoặc IR3535 | CDC, WHO |
| Quần áo | áo dài tay, quần dài, nhất là sáng và chiều tối | CDC, WHO |
| Chỗ ở | máy lạnh hoặc lưới ở cửa sổ, cửa ra vào | CDC, WHO |
| Nước quanh nhà | đổ nước đọng: xô, đĩa lót chậu cây, nắp | WHO, CDC |
Nếu thuê nhà dài ngày, hãy hỏi chủ nhà về lưới chống muỗi trước khi dọn vào. Về thuê nhà — bài thuê nhà ở Nha Trang.
Sốt xuất huyết có triệu chứng gì, khi nào đi khám?
Triệu chứng xuất hiện 4–10 ngày sau khi bị đốt, kéo dài 2–7 ngày: sốt cao, đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt, đau cơ và khớp, buồn nôn, phát ban. Nhiều người bệnh nhẹ hoặc không có triệu chứng. Dấu hiệu nguy hiểm có thể xuất hiện khi đã hạ sốt: đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam, da lạnh nhợt, li bì. Có các dấu hiệu này — vào viện ngay (WHO, CDC). Không có thuốc phòng sốt xuất huyết; điều trị do bác sĩ quyết định. Đi khám ở đâu — bài bệnh viện ở Nha Trang và bị ốm ở Nha Trang.
Có vắc xin sốt xuất huyết không?
CDC và WHO không khuyến nghị vắc xin này cho khách du lịch thông thường. TravelHealthPro của Anh cho rằng có thể cân nhắc với người đã từng mắc sốt xuất huyết, người khác chỉ sau khi hỏi bác sĩ y học du lịch. Hãy hỏi bác sĩ trước chuyến đi. Các loại vắc xin nên tiêm khi đi Việt Nam — bài tiêm phòng khi đi Việt Nam.
Ở Việt Nam có sốt rét không?
Ở các thành phố Nha Trang, Đà Nẵng, TP.HCM thì không (CDC, TravelHealthPro). Sốt rét có ở vùng nông thôn, chủ yếu phía nam và Tây Nguyên, theo CDC có cả vùng nông thôn Khánh Hòa ngoài Nha Trang. Nếu chỉ đi thành phố và khu nghỉ biển thì thường không cần uống thuốc phòng sốt rét; đi rừng, lên núi — hãy hỏi bác sĩ.
Muỗi ở Việt Nam còn truyền bệnh gì?
Viêm não Nhật Bản — khắp cả nước, quanh năm, nhiều nhất từ tháng 5 đến tháng 10. CDC và TravelHealthPro khuyên tiêm vắc xin cho người sống ở Việt Nam hoặc ở từ một tháng trở lên tại vùng có nguy cơ — gồm cả khách ở qua mùa đông. Chikungunya và Zika cũng có; phụ nữ mang thai nên hỏi bác sĩ trước chuyến đi (CDC, TravelHealthPro). Cách phòng tất cả các bệnh này là một — tránh bị muỗi đốt.
Câu hỏi thường gặp
Ở Việt Nam có nhiều muỗi không? Muỗi có quanh năm, nhiều nhất ở thành phố và gần nước. Trong phòng có máy lạnh và lưới thì gần như không có.
Muỗi ở Việt Nam có nguy hiểm không? Nguy cơ chính là sốt xuất huyết: có quanh năm, năm 2026 số ca cao hơn bình thường.
Muỗi truyền sốt xuất huyết đốt khi nào? Ban ngày, nhiều nhất sáng sớm và chiều muộn.
Nên mang thuốc chống muỗi loại nào? Loại có DEET, picaridin hoặc IR3535 — CDC và WHO khuyến nghị.
Nha Trang có sốt rét không? Không. Sốt rét ở vùng nông thôn, không ở thành phố và khu nghỉ biển.
Có cần tiêm vắc xin sốt xuất huyết không? Không khuyến nghị cho khách du lịch thông thường; hãy hỏi bác sĩ.
Sốt cao thì làm gì? Đi khám. Đau bụng dữ dội, nôn, chảy máu — vào viện ngay.
Nguồn và kiểm tra
Nguy cơ sốt xuất huyết, sốt rét, viêm não Nhật Bản, chikungunya, Zika — CDC Travelers' Health (cập nhật 10/11/2026) và TravelHealthPro. Muỗi truyền bệnh, triệu chứng, dấu hiệu nguy hiểm, cách phòng — WHO (bản tin về sốt xuất huyết, 21/8/2025) và CDC Yellow Book 2026. Số ca ở Việt Nam — Tuổi Trẻ và SGGP (11/6/2026), Vietnamnet (7/11/2026); Khánh Hòa — Tuổi Trẻ và SGGP (12/9/2025). Kiểm tra ngày 12/11/2026. Đây không phải tư vấn y tế: tiêm phòng và điều trị hãy hỏi bác sĩ.